Ρωμαϊκός
Ιανός
Ο διπρόσωπος θεός
Ο Ιανός είναι ο ρωμαϊκός θεός των θυρών και κάθε αρχής, που συνήθως απεικονίζεται με δύο πρόσωπα να κοιτάζουν σε αντίθετες κατευθύνσεις. Νομίσματα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας απεικονίζουν τη δαφνοστεφανωμένη, γενειοφόρο κεφαλή του, συχνά με πλώρη πλοίου στην πίσω όψη.
Πηγές: LACMA, για τον Ιανό και τον όρο ιανόμορφος· Βρετανικό Μουσείο, νόμισμα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας με τον Ιανό.
Ένας θεός, δύο πρόσωπα
Τα δύο πρόσωπα παριστάνουν μία θεότητα. Αυτό διακρίνει τον Ιανό από τα ελληνικά αγγεία που συνδυάζουν διαφορετικές μορφές. Άλλα ρωμαϊκά δικέφαλα αντικείμενα, όπως τα γυάλινα φιαλίδια παρακάτω, δεν ταυτίζονται με βεβαιότητα με εικόνες του θεού.
Αρχή, τέλος και Ιανουάριος
Ο Ιανός συνδέεται με τις μεταβάσεις, την αρχή και το τέλος· το όνομά του επιβιώνει στον Ιανουάριο. Οι δύο κατευθύνσεις του προσφέρουν έναν τρόπο να σκεφτούμε όσα αφήνουμε πίσω και όσα βρίσκονται μπροστά.
Κύρια αναφορά: Οβίδιος, Fasti 1.63–288: Ο Ιανός και ο μήνας του ↗. Δείτε επίσης Fasti 2.47–54 ↗.
Τι παίρνει το γλυπτό και τι αλλάζει
Από τον Ιανό, ο Ιανός της Αγάπης παίρνει τη δεύτερη ιδέα του: μία ύπαρξη, δύο κατευθύνσεις, στο κατώφλι. Τα δύο πρόσωπα του θεού κοιτάζουν προς τα έξω, φυλάσσοντας μια θύρα. Το γλυπτό στρέφει το ίδιο σχήμα προς τα μέσα. Το ένα πρόσωπο κοιτάζει κάτω, στη μνήμη μιας αγάπης· το άλλο κοιτάζει ψηλά, προς τη δυνατότητα μιας άλλης. Και ενώ ο Ιανός είναι γενειοφόρος θεός, εδώ έχουμε μια γυναίκα, με πρότυπο τη μητέρα του καλλιτέχνη, σε μια καμπή της καρδιάς. Η μορφή είναι αρχαία. Το θέμα είναι ένας άνθρωπος.
Παραδείγματα από μουσειακές συλλογές
Ιστορικές συγκρίσεις από μουσειακές συλλογές. Επιλέξτε μια εικόνα για μεγέθυνση· κάθε εγγραφή συνδέεται με τη συλλογή που τη διατηρεί.
Ο Ιανός σε άλλη κοπή της Δημοκρατίας
Ρωμαϊκή Δημοκρατία, Ρώμη, 211 π.Χ. Χάλκινο ασσάριο. Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία, 1969.83.141· RRC 56/2.
Εγγραφή μουσείου ↗
Εικόνα: Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία · Σήμανση κοινού κτήματος.
Ο Ιανός σε χάλκινο ασσάριο της Δημοκρατίας
Ρωμαϊκή Δημοκρατία, Ρώμη, 225–217 π.Χ. Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία, 1969.83.360· RRC 36/1.
Εγγραφή μουσείου ↗
Εικόνα: Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία · Σήμανση κοινού κτήματος.
Η πίσω όψη του ίδιου νομίσματος
Ρωμαϊκή Δημοκρατία, 225–217 π.Χ. Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία, 1969.83.360.
Εγγραφή μουσείου ↗
Εικόνα: Αμερικανική Νομισματική Εταιρεία · Σήμανση κοινού κτήματος.
Ρωμαϊκό ιανόμορφο γυάλινο φιαλίδιο
Ρωμαϊκό, πιθανώς από την ανατολική Μεσόγειο, 100–400 μ.Χ. Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ, 1923.945. Δωρεά J. H. Wade.
Εγγραφή μουσείου ↗
Εικόνα: Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ · CC0.
Δύο νεανικές κεφαλές σε γυαλί
Ρωμαϊκό, πρώτο μισό του 4ου αιώνα μ.Χ. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, 81.10.223. Δωρεά Henry G. Marquand, 1881.
Εγγραφή μουσείου ↗
Εικόνα: Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης · Κοινό κτήμα / CC0.