Γιώργος ΠετρίδηςΙανός της Αγάπης
ENΕΛ

Παγκόσμια
Ημέρα της Γυναίκας

Γιατί αυτή η ημέρα

Ο Ιανός της Αγάπης δημιουργήθηκε για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Η ιστορία της ημέρας ξεκινά από τους αγώνες των γυναικών για δικαίωμα ψήφου, καλύτερες συνθήκες εργασίας και συμμετοχή στον δημόσιο βίο. Το χρονολόγιο που ακολουθεί παρουσιάζει βασικούς σταθμούς, μαζί με πηγές και ιστορικές εικόνες.

Απαρχές

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας προέκυψε από αγώνες για το δικαίωμα ψήφου και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες εορτάστηκε Εθνική Ημέρα της Γυναίκας στις 28 Φεβρουαρίου 1909.

ΟΗΕ WomenWatch · Ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας ↗

1910–1911 · Ένας διεθνής εορτασμός

Στην Κοπεγχάγη το 1910, οι αντιπρόσωποι στη Διεθνή Σοσιαλιστική Διάσκεψη Γυναικών υποστήριξαν μια ετήσια Ημέρα της Γυναίκας, με κεντρικό αίτημα το δικαίωμα ψήφου. Ανάμεσα στις υποστηρίκτριες ήταν η Κλάρα Τσέτκιν. Δεν επιλέχθηκε σταθερή ημερομηνία.

Μουσείο Εργατών · Η ιστορία της 8ης Μαρτίου ↗

1911 · Οι πρώτοι εορτασμοί

Στις 19 Μαρτίου 1911, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι συμμετείχαν σε εκδηλώσεις στην Αυστρία, τη Δανία, τη Γερμανία και την Ελβετία, ζητώντας δικαίωμα ψήφου, πρόσβαση σε δημόσια αξιώματα και εργασία και τέλος στις διακρίσεις.

ΟΗΕ WomenWatch · Οι πρώτοι εορτασμοί, 1911 ↗

1913 · Μια πορεία που παρεμποδίστηκε

Στις 3 Μαρτίου 1913, περισσότερες από 5.000 γυναίκες διέσχισαν τη λεωφόρο Pennsylvania στην Ουάσιγκτον διεκδικώντας την ψήφο. Θεατές από ένα πλήθος τουλάχιστον 250.000 ανθρώπων κατέβηκαν στον δρόμο και έφραξαν τη διαδρομή. Η αστυνομία απέτυχε να ελέγξει το πλήθος· οι διαδηλώτριες δέχθηκαν επιθέσεις και δεκάδες τραυματίστηκαν, προτού φτάσει το ιππικό για να ανοίξει τον δρόμο. Οι γυναίκες συνέχισαν, μετατρέποντας την απόπειρα φίμωσης σε δημόσια επίδειξη επιμονής.

Πηγές: Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων · Πορεία για τη γυναικεία ψήφο, 1913 ↗· Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου · Πορεία για την ψήφο ↗.

Αφίσες και δημόσιος χώρος

Οι δύο εικόνες παρακάτω δείχνουν πώς τα αιτήματα των γυναικών εισήλθαν στον δημόσιο χώρο. Το αμερικανικό πρόγραμμα δημιουργήθηκε για την πορεία υπέρ της ψήφου στην Ουάσιγκτον το 1913. Η γερμανική αφίσα αναγγέλλει την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου 1914.

Εικονογραφημένο πρόγραμμα για την πορεία υπέρ της γυναικείας ψήφου στην Ουάσιγκτον, 3 Μαρτίου 1913
Benjamin M. Dale, Επίσημο πρόγραμμα — Πορεία για τη γυναικεία ψήφο, Ουάσιγκτον, 3 Μαρτίου 1913. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, τεκμήριο 94507639. Δεν υπάρχουν γνωστοί περιορισμοί δημοσίευσης. Εγγραφή συλλογής ↗. Πρόγραμμα για τη γυναικεία ψήφο, όχι αφίσα της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας· τεκμηριώνει την πορεία της οποίας η παρεμπόδιση περιγράφεται παραπάνω.
Αφίσα του Karl Maria Stadler με γυναίκα που υψώνει κόκκινη σημαία και διεκδικεί δικαίωμα ψήφου, 8 Μαρτίου 1914
Karl Maria Stadler, Heraus mit dem Frauenwahlrecht! («Δώστε στις γυναίκες την ψήφο!»), σχέδιο για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, 8 Μαρτίου 1914. Το Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο διαθέτει μεταγενέστερη ανατύπωση του σχεδίου, P 2008/337. Αναφορά μουσείου ↗.

Γιατί 8 Μαρτίου;

Το 1917, γυναίκες στη Ρωσία απέργησαν για «ψωμί και ειρήνη» στις 23 Φεβρουαρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο — 8 Μαρτίου με το Γρηγοριανό. Η διαμαρτυρία τους συνέβαλε στη μόνιμη σύνδεση της ημερομηνίας με την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Η αφίσα του 1914 δείχνει ότι η ημερομηνία είχε χρησιμοποιηθεί και νωρίτερα.

Encyclopaedia Britannica · Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας ↗

1975–1977 · Αναγνώριση από τα Ηνωμένα Έθνη

Τα Ηνωμένα Έθνη άρχισαν να εορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας το 1975. Το 1977 η Γενική Συνέλευση υιοθέτησε ψήφισμα για μια Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Γυναικών και τη Διεθνή Ειρήνη.

ΟΗΕ WomenWatch · Αναγνώριση από τον ΟΗΕ, 1975 και 1977 ↗

1995 · Πεκίνο

Στην Τέταρτη Παγκόσμια Διάσκεψη για τις Γυναίκες, 189 κυβερνήσεις υιοθέτησαν τη Διακήρυξη και την Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου. Στους δώδεκα τομείς ενδιαφέροντος περιλαμβάνονταν η εκπαίδευση, η υγεία, η βία, η οικονομική συμμετοχή και η λήψη αποφάσεων.

UN Women · Η Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου ↗

Το γλυπτό

Η σύλληψη του έργου ανήκει στη Silvia Schwarzer· η γλυπτική στον Γιώργο Πετρίδη. Για την προσωπική σύνδεση του έργου με αυτή την ημέρα, διαβάστε τις σκέψεις του καλλιτέχνη.

Οι σκέψεις του καλλιτέχνη