Ελληνικές
Διπλές Κεφαλές

Τι σημαίνει «ιανόμορφος»

Ο όρος «ιανόμορφος» περιγράφει κεφαλές τοποθετημένες πλάτη με πλάτη. Παρότι προέρχεται από τον Ιανό, τα ελληνικά αγγεία με διπλές κεφαλές δεν παριστάνουν απαραίτητα τον ρωμαϊκό θεό.

Ελληνικά αγγεία και αντιθετικές ταυτότητες

Οι Αθηναίοι αγγειοπλάστες κατασκεύαζαν αγγεία με διπλές κεφαλές ήδη στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. Παραδείγματα συνδυάζουν έναν σάτυρο και μια γυναίκα, τον Ηρακλή και την Ομφάλη ή δύο γυναικείες κεφαλές. Τα ζεύγη δίνουν σε διαφορετικές ταυτότητες κοινή γλυπτική μορφή.

Πηγή: Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης για την αθηναϊκή παράδοση και τις ετρουσκικές προσαρμογές της.

Ένα αγγείο που χρησιμοποιείται και περιστρέφεται

Ο κάνθαρος είναι κύπελλο κρασιού με ψηλές λαβές, που χρησιμοποιούνταν στο συμπόσιο, την αρχαία συνάθροιση οινοποσίας. Όταν το κύπελλο με τη διπλή κεφαλή περιστρέφεται, αποκαλύπτεται το δεύτερο πρόσωπό του. Η λειτουργία του κάνει την κίνηση μέρος της εμπειρίας του αντικειμένου.

Πηγή: Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, ιανόμορφος κεφαλόμορφος κάνθαρος από την Άκανθο.

Τι παίρνει το γλυπτό και τι αλλάζει

Από την ελληνική παράδοση ο Ιανός της Αγάπης παίρνει την κοινή μορφή: δύο κεφαλές, ένα αντικείμενο, καμία μοναδική σωστή οπτική γωνία. Ο κάνθαρος με δύο γυναικείες κεφαλές στο Μητροπολιτικό Μουσείο (12.234.5), κατασκευασμένος στην Αθήνα γύρω στο 490 π.Χ., είναι το μόνο αντικείμενο σε αυτόν τον ιστότοπο που τοποθετεί δύο γυναικεία πρόσωπα πλάτη με πλάτη· είναι ο πλησιέστερος αρχαίος συγγενής του γλυπτού και ανοίγει τη συλλογή παρακάτω. Αυτό που αλλάζει το γλυπτό είναι το θέμα. Τα ελληνικά ζεύγη αντιπαραθέτουν διαφορετικές ταυτότητες. Ο Πετρίδης ζευγαρώνει την ίδια γυναίκα με τον εαυτό της, σε δύο στιγμές μιας αγάπης, αφήνοντας τη διαφορά στην έκφραση να μεταφέρει το νόημα.